Δευτέρα, 23 Ιουνίου 2014

Περί Τατουάζ από την Ψυχολόγο - Ψυχοθεραπεύτρια Ιωάννα Π. Θεοδωρακοπούλου

 Τέχνη,  έκφραση,  κοινωνική στάμπα …… ή μήπως δίψα για επικοινωνία ;  
 Τέχνη, επίδειξη, γκράφιτι σώματος, μοδάτο αξεσουάρ μελάνης ….. με καμβά το σώμα. Αυτό όμως που δεν ακούμε είναι για την συναισθηματική πλευρά των τατου. 
 Πόσο συχνά βλέπουμε ανθρώπους στο δρόμο μας με τατού (πολλά ή λίγα)  κι αυτομάτως μας προκαλείται.....
κάποια αντίδραση, συχνά συνοδευόμενη από σύντομη συζήτηση ; Προτάσεις ύφους «σίγουρα αυτό το κορίτσι πίνει ή είναι εύκολη και μονίμως σε πάρτυ. Σίγουρα η παιδική της ηλικία δεν είναι καλή» μέχρι «Πρέπει να είναι καλλιτέχνης και ακραίος τύπος και ανεξάρτητη προσωπικότητα». Σε κάποιους μπορεί να αρέσει περισσότερο, σε άλλους λιγότερο, σε κάποιους μπορεί να είναι το ερέθισμα για να δουν τον άλλον ερωτικά. Όποια κι αν είναι η αντίδραση, προκαλεί και ο καθένας μας έχει την προσωπική του εκδοχή για την ιστορία της κοπέλας - όλες με σημείο αναφοράς και αφορμή την επιτυχημένη επιλογή σχετικά με το σημείο που έκανε το τατού της – επιτυχημένη γιατί κατάφερε να τραβήξει την προσοχή.
 Στις μέρες μας, τα τατού διχάζουν σε απόψεις. Σίγουρα είναι πολύ περισσότερο αποδεκτά από κάθε άλλη φορά. Θεωρούνται και «της μόδας».  Για τους φαν της νυχτερινής ζωής, οι δημιουργοί των τατού ίσως και να υπογράφουν μια δημοφιλή καριέρα.  Αργά ή γρήγορα, θα δούμε έναν καλλιτέχνη με τατού μανίκι και πολλαπλά τρυπήματα να στέκεται δίπλα σε μια κονσόλα με το λογότυπο «γίνε μουσικός παραγωγός ή DJ» σε ημέρα επαγγελματικής σταδιοδρομίας του παιδιού μας. Και παρόλο που τα τατού έχουν ζωή περισσότερο από 5000 έτη (με πρωτοστάτες τους Αιγύπτιους οι οποίοι τα είχαν για να διαφοροποιούνται οι αγρότες από τους σκλάβους) η τέχνη της μελάνης έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις τα τελευταία 25 χρόνια.
 Κοινωνική στάμπα ; Σίγουρα είναι το έναυσμα για πολλές συζητήσεις. Είτε υπάρχει κάποια ιστορία πίσω από την επιλογή του είτε είναι μια «παράσταση» στο δέρμα ή μια συναισθηματική αντίδραση που προκύπτει από την θέαση της τέχνης αυτής. Και η συναισθηματική αντίδραση οδηγεί σε μια μοντέρνα εκδοχή κοινωνικού στίγματος.
 «Σκληρός άνδρας» ……. «Εύκολη γυναίκα» …….. «Ποτέ δεν θα τον προσλάβουν σε σοβαρή εταιρία»……..«Το μόνο που τον νοιάζει είναι να πίνει βότκες και να χορεύει».
Σαφώς και παίζουν ρόλο πολλοί παράγοντες. Κι απ` ότι παρατηρώ οι μεγαλύτεροι ηλικιακά έχουν μεγαλύτερη δυσκολία να δικαιολογήσουν τα τατού.  Τα τατού στο πρόσωπο και τον λαιμό συνήθως δεν γίνονται αποδεκτά όσο σε άλλα σημεία άσχετα με την ηλικία του ατόμου. Το σημείο, ο αριθμός, το σχέδιο και το μέγεθος του τατού όλα βοηθούν στην διαμόρφωση μιας συναισθηματικής αντίδρασης στον θεατή.  Κι ο θεατής μπορεί να είναι οποιοσδήποτε από πιθανό εργοδότη, μέλος της οικογένειας ή ερωτικό σύντροφο. Και σίγουρα μπορεί να ακούτε ανθρώπους να αρνούνται ή να μην θεωρούν ότι υπάρχει σημαντική θετική ή αρνητική επιρροή σε άτομα που δεν τους γνωρίζουν καλά, αλλά υπάρχει. 

 Συνήθης ερώτηση. Μα γιατί κάνουμε τατου ; 

 Για πολλούς λόγους.  Για προσοχή, για να εκφραστούμε, για καλλιτεχνική ελευθερία, για αντίδραση, για να πούμε μια προσωπική μας ιστορία, για υπενθύμιση πνευματικών / πολιτιστικών παραδόσεων, για να αποτελέσουμε σεξουαλικό κίνητρο, από εθισμό, για να ταυτιστούμε με μια ομάδα ανθρώπων ή ακόμα και από μη-νηφάλιο παρορμητισμό (ο λόγος που αρκετά στούντιο ή δημιουργοί είναι διαθέσιμοι και μέχρι αργά το βράδυ).
 Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες έρευνες, 15-38 % των ανθρώπων έχουν κάποιο είδος τατού στο σώμα τους. Κι αν που κάποτε θεωρείτο αυτό-ακρωτηριακή συμπεριφορά και ψυχιατρική διαταραχή, σήμερα είναι μια σχεδόν κανονική συμπεριφορά. Πολλοί αμφισβητούν την σημασία του. Είναι λοιπόν μερικοί άνθρωποι που ζωγραφίζουν μόνιμα τον εαυτό τους για να τους θυμίζει κάποιον συγγενή τους ή το ρητό κάποιου σημαντικού αρχαίου ή σοφού, ή κάτι σημαντικό από τη θρησκεία τους ή το όνομα κάποιου ανθρώπου που έχει μεγάλη αξία για αυτούς (από οικογένεια μέχρι ερωτικό σύντροφο ή είδωλο). Άλλοι τα χρησιμοποιούν για να βελτιώσουν ή να εγκαθιδρύσουν τα σεξουαλικά τους χαρίσματα ή να τροφοδοτήσουν την επιδειξιομανή τους πλευρά. Και πολλοί προωθούν οπτικά την ταυτότητά τους ή την ένταξή τους σε μια ομάδα. Ένας πολύ δημοφιλής ηθοποιός είχε πει ότι το σώμα του είναι το τετράδιό του και τα τατού του η ιστορία του. Τα τατού μπορεί να αποκαλύπτουν οπτικά περισσότερα για το άτομο ή να στρέφουν την προσοχή των άλλων σε αυτό που το άτομο θέλει να γνωρίζουν για αυτό, κι όχι τον αληθινό του εαυτό. Είναι πολλοί οι άνθρωποι που κρύβονται πίσω από τα τατού τους.

 Οι έρευνες μας έχουν δώσει σημαντικά στοιχεία όπως : 

 Οι ενήλικες που έχουν τατού φαίνονται περισσότερο σεξουαλικά ενεργοί από άλλους χωρίς. Επίσης άτομα με τατού φαίνεται να εμπλέκονται με περισσότερη συχνότητα σε ριψοκίνδυνες συμπεριφορές. Οι γυναίκες με τατού έχουν τις διπλάσιες πιθανότητες να τις απολύσουν απ` ότι τους άνδρες. Και τα δύο φύλα με τατού έχουν μεγαλύτερη εκτίμηση του σώματός τους, μεγαλύτερη αυτοεκτίμηση και λιγότερο άγχος αμέσως μόλις κάνουν το τατού. Και είναι μεγάλη η έκπληξη όταν 3 εβδομάδες αργότερα οι άνδρες συνεχίζουν να έχουν λιγότερο άγχος ενώ οι γυναίκες έχουν μια δραματική αύξηση του άγχους το οποίο μπορεί να συνδέεται με ανησυχίες για την εικόνα του σώματος τους.
 Σίγουρα υπάρχουν πολλές αναφορές για περιστατικά εθιστικής συμπεριφοράς, με άτομα να εγκαταλείπουν άλλους εθισμούς (ουσίες, αλκοόλ, τροφή, σπατάλη, κλπ.) και να στρέφονται στα τατου.


 Τι μπορεί να σημαίνει αυτό λοιπόν ; 

 Η κοινωνία στην οποία ζούμε σήμερα διψά για ατομικότητα και εκδήλωση του εαυτού. Είναι πολλοί οι άνθρωποι που φορούν την καλλιτεχνική τους έκφραση. Σήμερα, η δυσκολία να επικοινωνήσουμε είναι μεγαλύτερη από ποτέ άλλοτε, καθώς η ηλεκτρονική επικοινωνία ποτέ δεν θα αντικαταστήσει την τετ-α-τετ ανθρώπινη επαφή. Προφανώς λοιπόν και δεν μας εκπλήσσει το γεγονός της αυξανόμενης μόδας για επικοινωνία μέσα από την ζωγραφική στο σώμα. Δεν χρειάζεται να μιλήσουμε, χρειάζεται μόνο να κοιτάξουμε. Το σώμα μας έχει γίνει ψυγείο με μαγνητάκια εικόνων και φράσεων, ειδώλων και υπενθυμίσεων.
 Είτε σας αρέσει είτε όχι, τα τατού γίνονται όλο και πιο δημοφιλή. Ο μακροχρόνιος φόβος μην «στιγματιστώ μόνιμα» μειώνεται από την τεχνολογία απόσυρσης του τατού και οι άνθρωποι συνηθίζουν πια στο θέαμα.
 Κι αν θέλετε την προσωπική μου άποψη, επέλεξα να μην έχω τατού διότι η ομορφιά της ζωής είναι στο ότι είναι απρόβλεπτη και ότι αλλάζουμε μέσα από τις εμπειρίες μας. Αυτό το οποίο υποστηρίζουμε και πιστεύουμε φανατικά στα 18 είναι πολύ διαφορετικό στα 35 ή τα 60. Αν υποστηρίζαμε ένα πράγμα στη ζωή που ποτέ δεν άλλαζε, τότε όλοι θα μπορούσαμε να έχουμε τατού με το «σενάριο της ζωής» (και έτσι θα βρισκόμασταν μπροστά στην ανιαρότητα σε τακτική βάση).
 Αλλά μεγαλώνουμε και αλλάζουμε και ομορφαίνουμε. Εκτιμώ την τέχνη των τατού αλλά απολαμβάνω και το μυστήριο του να μάθω για κάποιον χωρίς να επηρεάζομαι από το οπτικό ερέθισμα το οποίο θέλοντας και μη, μία συναισθηματική αντίδραση την προκαλεί. Όλοι κρίνουμε και οι πρώτες εντυπώσεις προφανώς έχουν μεγαλύτερο βάρος από ότι θα έπρεπε. Όποια κι αν είναι τα συναισθήματά σας για τα τατού, ένα είναι βέβαιο. Σίγουρα υπάρχουν πολλά περισσότερα από αυτά που βλέπουν τα μάτια.  
 Η επιλογή είναι δική μας !



 Ιωάννα Π. Θεοδωρακοπούλου, MSc, PsyD 
 Συμβουλευτικός Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπευτρια τηλ. 21- 64 39 010 e-mail : itheodorakopoulou@feelwelltoday.com, 
i.theodorakopoulos@ymail.com 
www.feelwelltoday.com